Το Πεδίο και η Δομή

Στην ανάπτυξη του ανθρώπου υπάρχουν δύο θεμελιώδη επίπεδα που καθορίζουν τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε τον κόσμο. Δεν πρόκειται για αφηρημένες έννοιες αλλά για δομές που χτίζονται από τις πρώτες μέρες της ζωής, μέσα στις πιο καθοριστικές σχέσεις της ζωής μας: αυτή με τη μητέρα και αυτή με τον πατέρα.

Η μητέρα και το πεδίο

(Πεδίο σύμφωνα με το λεξικό του Δ.Δημητράκου σημαίνει μεταξύ άλλων η πεδιάδα, ο κάμπος, η νοητή έκταση ενεργείας τινός, το γυναικείο αιδοίο)

Η σχέση με τη μητέρα διαμορφώνει αυτό που ονομάζουμε πεδίο, το χώρο που θα εκδηλώσω τη δράση μου και ο οποίος θα είναι λιγότερο ή περισσότερο γόνιμος και φιλόξενος, σε διαστολή και ανάπτυξη ή σε συστολή και συρρίκνωση. Πρόκειται για τον τρόπο που βιώνουμε την ασφάλεια, τη σύνδεση, για το αν ο κόσμος γίνεται αντιληπτός ως σταθερός ή απρόβλεπτος και χαοτικός.

Η σχέση αυτή δεν αφορά τόσο γεγονότα ή λέξεις, αλλά κάτι πιο λεπτό: την ποιότητα της παρουσίας της μητέρας.Υπήρχε συνέπεια, ζεστασιά και διαθεσιμότητα ή αντίθετα ψυχρότητα έλλειψη φροντίδας και απόσταση. Αυτή η πρώιμη εμπειρία δεν αποθηκεύεται ως ανάμνηση αλλά γίνεται ένα βαθύ εσωτερικό φίλτρο μέσα από το οποίο διαβάζεται κάθε μελλοντική εμπειρία.

Ο πατέρας και η δομή

Ο τρόπος "του χτίζειν"

Η σχέση με τον πατέρα διαμορφώνει κάτι διαφορετικό, τη δομή: το πως οργανώνουμε την εμπειρία, αναγνωρίζουμε πρότυπα και κινούμαστε μέσα στον κόσμο με κατεύθυνση.

Είναι η πρώτη εμπειρία ορίου και διαφοροποίησης, η είσοδος σε κανόνες, χρόνο και αιτιότητα. Μέσα από αυτή τη σχέση αρχίζει να σχηματίζεται η ικανότητα να βλέπουμε ότι ο κόσμος δεν είναι τυχαίος, αλλά έχει μοτίβα που μπορούν να κατανοηθούν και να αξιοποιηθούν.

Πώς συνδέονται πεδίο και δομή

Το πεδίο και η δομή δεν λειτουργούν ξεχωριστά. Αλληλεπιδρούν συνεχώς. Το ένα δίνει την αίσθηση του να είσαι μέσα στον κόσμο και να συσχετίζεσαι και το άλλο τον τρόπο να κινείσαι μέσα σε αυτόν.

Το "πεδίο" εκδηλώνεται στην ικανότητα σύνδεσης με ανθρώπους, με εργασία, με ιδέες κτλ.Εκδηλώνεται στην συνέπεια, στην ανάληψη ευθύνης, στην παρουσία και στην ικανότητα δέσμευσης και δημιουργίας σχέσεων, στο κατά πόσο αυτό που ζεις σε αγγίζει πραγματικά ή μένει επιφανειακό. Άνθρωποι με διαταραγμένο πεδίο συχνά λειτουργούν επαρκώς στην καθημερινότητα, εργάζονται, επικοινωνούν, παράγουν, αλλά παρ’ όλα αυτά, μπορεί να βιώνουν μια σταθερή αίσθηση απόστασης από την ίδια τους την εμπειρία.

Η "δομή" αντίστοιχα, αφορά την ικανότητα οργάνωσης της εμπειρίας, την αναγνώριση μοτίβων, τη χάραξη κατεύθυνσης και τη μετατροπή μιας ιδέας ή πρόθεσης σε συγκεκριμένη πράξη. Όταν η δομή είναι αδύναμη, δεν λείπουν ούτε η ευφυΐα ούτε το κίνητρο· λείπει όμως το εσωτερικό πλαίσιο που επιτρέπει την υλοποίησή τους.

Τα δύο αυτά επίπεδα δεν αντικαθιστούν το ένα το άλλο αλλά αλληλοσυμπληρώνονται. Μια ισχυρή δομή χωρίς πεδίο οδηγεί σε λειτουργικότητα χωρίς νόημα. Ένα ισχυρό πεδίο χωρίς δομή οδηγεί σε έντονο βίωμα χωρίς κατεύθυνση. Και στις δύο περιπτώσεις, η αίσθηση ότι "κάτι δεν πάει καλά" είναι πραγματική.