top of page

Έγινε ενημέρωση: 18 Νοε 2024


Το γκι (ή βούτυρο κλαριφιέ όπως έχει γίνει γνωστό στην Δύση) είναι το προϊόν που απομένει μετά από κατάλληλη διαδικασία αφαίρεσης της υγρασίας και των γαλακτικών στερεών ( πρωτεϊνών) που υπάρχουν φυσιολογικά στο γάλα. Χρησιμοποιείται ευρέως εδώ και χιλιάδες χρόνια στην Αγιουρβέδα αλλά και στην Θιβετιανή Ιατρική, τόσο στη μαγειρική για την χαρακτηριστική του γεύση, όσο και στην θεραπευτική καθώς και σε διάφορα θρησκευτικά τελετουργικά.

Το γκι είναι εξαιρετικό για την δημιουργία υγιών ιστών τους οποίους θρέφει και ενδυναμώνει. Χρησιμοποιείται τόσο εσωτερικά όσο και εξωτερικά στο σώμα μόνο του ή σε θεραπευτικές φόρμουλες με άλλα βότανα ή φυτικής προέλευσης ουσίες όπως η τριφάλα, η ασβαγκάντα, η ζάχαρη από ζαχαροκάλαμο, η γλυκόριζα. Είναι ιδιαιτέρως ενισχυτικό για την αερώδη ιδιοσυγκρασία (Loong) όπου η βαρύτητα και η λιπαρότητα του γκι καταπραΰνει, ηρεμεί το νευρικό σύστημα, τονώνει τους μύες, το σκελετό και το αναπαραγωγικό σύστημα.

Λειτουργεί αφροδισιακά, καθαρίζει και αποτοξινώνει το έντερο ενώ παράλληλα δυναμώνει και τους άλλους φορείς του σώματος όπως τον συναισθηματικό ώστε να υπερβούμε κατατονία, λύπη, και χειμερινή κόπωση.



Το καθαρισμένο βούτυρο είναι ο γενικός όρος για το βούτυρο από το οποίο έχουν αφαιρεθεί το νερό και τα γαλακτικά στοιχεία, όπως εξηγήθηκε παραπάνω. Ωστόσο, υπάρχουν διαφορετικές μέθοδοι για την επίτευξη αυτού του αποτελέσματος και πολλές από αυτές ξεκινάνε με το να λιώσουμε το βούτυρο και να αφαιρέσουμε το αφρόγαλα, τις άσπρες ουσίες του γάλακτος που αναδύονται αρχικά στην επιφάνεια.

Όμως, όπως στην μέθοδο που ακολουθήθηκε κατά την παρασκευή του γκι των παραπάνω φωτογραφιών, μπορείτε να μην αφαιρέσετε το αφρόγαλα αλλά να συνεχίσετε να θερμαίνετε το βούτυρο μέχρι να εξατμιστεί όλο το νερό, τα γαλακτικά στοιχεία να γίνουν καφέ και να κατακαθίσουν στον πάτο του μαγειρικού σκεύους πριν τελικά συγκρατηθούν από το κατάλληλο φίλτρο- σουρωτήρι αφήνοντας στο δοχείο σας την καθαρή λιπαρή ουσία.

Το γκι (ghee) έχει βαθιά γεύση και πολλές θρεπτικές ιδιότητες. Είναι ιδανικό για μαγείρεμα σε υψηλές θερμοκρασίες και έχει μακρά διάρκεια ζωής. Η διαδικασία παρασκευής του είναι πιο εύκολη απ'ότι φαίνεται αρκεί να καταλάβετε και να ακολουθήσετε τα παρακάτω στάδια

                                                     Υλικά:

500 γραμμάρια βούρυρο (κατα προτίμηση βιολογικό για καλύτερη γεύση και ποιότητα)

                                                   Βήματα:

Λιώσιμο του βουτύρου:

Τοποθετείστε το βούτυρο σε μια μεσαίου μεγέθους κατσαρόλα με βαριά βάση. Είναι σημαντικό να χρησιμοποιήσετε κατσαρόλα με παχύ πάτο για να αποφύγετε το κάψιμο.

Ζεστάνετε το σε χαμηλή προς μέτρια φωτιά. Το βούτυρο θα αρχίσει σιγά σιγά να λιώνει. Ανακατέψτε μερικές φορές μέχρι όλο βούτυρο να λιώσει ομοιόμορφα.

Σιγανό βράσιμο και διαχωρισμός συστατικών:

Μόλις το βούτυρο λιώσει πλήρως, θα αρχίσει να βράζει απαλά. Στην επιφάνεια θα σχηματιστεί ένας λευκός αφρός, ενώ στο κάτω μέρος θα αρχίσουν λίγο αργότερα να καθιζάνουν τα στερεά υπολείμματα του γάλακτος.

Μην αφαιρέσετε τον αφρό. Αφήστε το να βράσει σε χαμηλή φωτιά για 20-25 λεπτά χωρίς καπάκι(ο χρόνος εξαρτάται από το σκεύος και την κουζίνα σας, είναι κατά προσέγγιση).

Αφαίρεση του αφρού:

Όταν το γκι σταματήσει να βγάζει πολλές φυσαλίδες και ο αφρός στην επιφάνεια μειωθεί αρκετά, είναι η στιγμή να αφαιρέσετε προσεκτικά και ελαφρά αυτή τη μικρή υπολειπόμενη ποσότητα με μια κουτάλα.

Αυτό το αφρώδες υπόλειμμα είναι πρωτεΐνες του γάλακτος που έχουν διαχωριστεί από το λιπαρό μέρος.

Σημάδια ότι το γκι είναι έτοιμο:

Το γκι είναι έτοιμο όταν το υγρό μέρος φαίνεται διαυγές με όμορφο χρυσοκίτρινο χρώμα, τα στερεά του γάλακτος έχουν αρχίσει να γίνονται πιο σκούρα και να καθιζάνουν και η μυρωδιά του θυμίζει καβουρδισμένο ξηρό καρπό.

Τα στερεά του γάλακτος στον πάτο της κατσαρόλας θα έχουν αποκτήσει ένα ανοιχτό καστανό χρώμα, αλλά προσοχή να μην καούν, γιατί αυτό θα δώσει πικρή γεύση στο γκι. Είναι ένα στάδιο που δεν σηκώνει καθυστερήσεις, χρειάζεται εγρήγορση για να μην καεί το βούτυρο σας.

Φιλτράρισμα:

Αφαιρέστε την κατσαρόλα από τη φωτιά και αφήστε την να κρυώσει ελαφρώς για 2-3λεπτά.

Σουρώστε το γκι χρησιμοποιώντας ένα πολύ λεπτό σουρωτήρι ή τυρόπανο, έτσι ώστε να απομακρυνθούν όλα τα στερεά υπολείμματα.

Το καθαρό, διαυγές γκι θα πρέπει να έχει υπέροχο χρυσό χρώμα και να είναι διαφανές.

Αποθήκευση:

Αποθηκεύστε το φιλτραρισμένο γκι σε ένα αποστειρωμένο γυάλινο βάζο.

Είναι προτιμότερο να αφήσετε το γκι να κρυώσει εντελώς πριν το κλείσετε με το καπάκι για να μην παγιδευτεί υγρασία στο δοχείο σας που θα αυξήσει τον κίνδυνο ανάπτυξης μη επιθυμητών μικροοργανισμών.Εκτός ψυγείου θα διατηρηθεί 1-2 μήνες, αν το αποθηκεύσετε στο ψυγείο η διάρκεια ζωής του θα παραταθεί αρκετά.

                                                   Χρήση:

Το γκι είναι ιδανικό για τηγάνισμα, σοτάρισμα και ψήσιμο, καθώς έχει υψηλό σημείο καπνού, που σημαίνει ότι δεν καίγεται εύκολα, όπως συμβαίνει με το βούτυρο. Μπορείτε επίσης να το χρησιμοποιήσετε ως επάλειψη ή να το προσθέσετε σε σούπες και διάφορα άλλα πιάτα για μια πλούσια γεύση. Ταιριάζει εξαιρετικά με το ρύζι όμως δεν ενδείκνυται για συνταγές ζαχαροπλαστικής.

Δεν είναι τυχαίο ότι χρησιμοποιείται στην παραδοσιακή ιατρική σε θεραπευτικές φόρμουλες σε συνδυασμό με βότανα. Η λιπαρή σύσταση του γκι, όπως συμβαίνει με όλες τις λιπαρές τροφές, το καθιστά πιο δύσπεπτο και παρατείνει την παραμονή του στο γαστρεντερικό σωλήνα. Αυτό αναγκάζει το σώμα να εκκρίνει περισσότερα πεπτικά υγρά για τη διάσπαση του. Η παρατεταμένη αυτή παραμονή στο στομάχι σε σύγκριση πχ με τους υδατάνθρακες που απορροφώνται πιο γρήγορα, καθώς και η αυξημένη παραγωγή πεπτικών υγρών, ενισχύουν έμμεσα την καλύτερη απορρόφηση άλλων θρεπτικών και θεραπευτικών συστατικών που καταναλώνονται μαζί με το γκι.

Αυτό σημαίνει ότι το γκι λειτουργεί ως «μεταφορέας» για θρεπτικά στοιχεία, βοηθώντας στην αφομοίωση τους από το σώμα.

Για αυτόν τον λόγο αναπτύχθηκαν θεραπευτικές μέθοδοι που συνδυάζουν το γκι με βότανα. Ομοίως, ένα γεύμα που μαγειρεύτηκε με μπαχαρικά και γκι μπορεί να ενισχύσει την απορρόφηση βιταμινών, ιχνοστοιχείων κτλ από τον ανθρώπινο οργανισμό.

Τέλος πρέπει να σημειωθεί ότι η υπερκατανάλωση του γκι από τα άτομα με φλεγματική ιδιοσυγκρασία καλό είναι να αποφεύγεται.




 
 

Η θιβετιανή κοσμοθέαση και ιατρική, ασπάστηκε την ελληνική γνώση των τεσσάρων στοιχείων και των κράσεων του ανθρώπινου σώματος μεταξύ 7ου και 8ου αι.μ.Χ, από ιατρούς συνεχιστές της παράδοσης του Γαληνού και του Ιπποκράτη που την έφεραν στο Θιβέτ μέσω συνδέσεων με τον αραβοπερσικό και βυζαντινό κόσμο.

Στα στοιχεία, παρόμοια με την ελληνική παράδοση, αποδίδεται η δομή και λειτουργία του σύμπαντος και κατ’επέκταση του ανθρώπινου σώματος(χωρίς να γίνεται επιστημονική, μαθηματική εξήγηση όπως επιχείρησαν οι αρχαίοι Έλληνες, πχ ο Πλάτων), ενώ ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις ψυχονοητικές ιδιότητες και τα χαρακτηριστικά προσωπικότητας με τα οποία σχετίζεται το καθένα.     

                                               

Η δράση των στοιχείων εντός του φυσικού φορέα του ανθρώπου εκδηλώνεται με τη δημιουργία 3 πρωταρχικών δυνάμεων.              

   

   Οι τρεις πρωταρχικές – αρχέγονες δυνάμεις είναι:


Loong =η δύναμη του αέρα

Tripa =η δύναμη της φωτιάς

Badken =η συνδυασμένη  δύναμη του  νερού και της γης

Το στοιχείο του αιθέρα διαπερνά και συνδέει τα πάντα, βρίσκεται και στις τρεις δυνάμεις παρόν ως συνεκτικό στοιχείο και είναι αυτό που πρώτο θέτει τη βάση για να δομηθεί το σώμα από τα υπόλοιπα στοιχεία.    

               

Στην φωτογραφία που ακολουθεί απεικονίζονται ο χοίρος, το φίδι και ο κόκορας, σύμβολα της ξεροκεφαλιάς, του θυμού και της ζήλειας. Πρόκειται για τα τρία κυρίαρχα δηλητήρια, όπως χαρακτηρικά τα ονομάζουν οι Θιβετιανοί, που μπλοκάρουν την ισορροπημένη λειτουργία του λογιστικού, του θυμοειδούς και του επιθυμητικού μας κέντρου αντίστοιχα(τη διάκριση, τις συναισθηματικές αντιδράσεις και τις πράξεις μας).



 


 



                               



 


 

 



                                                                                                  



 

 
 


Ο Ιπποκράτης, ο Γαληνός, ο Διοσκουρίδης και ο Πλίνιος, εξύμνησαν τις θεραπευτικές του ιδιότητες. Στην παραδοσιακή θιβετιανή ιατρική χρησιμοποιείται ευρέως σε θεραπευτικές φόρμουλες, ιδιαίτερα για να διεγείρει την εσωτερική θερμότητα του γαστρεντερικού μας συστήματος. Ωφελεί την πέψη και τονώνει την όρεξη. Βοηθά να «λιώσουν» το υπερβολικό λίπος και οι συσσωρευμένες τοξίνες. Εξισορροπεί το ψυχρό στο σώμα, την ανισορροπία που προέρχεται από τα στοιχεία γης-νερού(φλεγματική ιδιοσυγκρασία). Όπως ο ήλιος, έτσι και το ρόδι είναι ζεστό, διεγερτικό και θρεπτικό. Μήπως δεν είναι τυχαίο που η λαϊκή σοφία το αναγνωρίζει ως σύμβολο αφθονίας, γονιμότητας και τύχης?


Συστατικά:

Κεφίρ νερού 500 ml

Χυμός από ένα ρόδι

Μια κουταλιά της σούπας αποξηραμένα άνθη σαμπούκου (Sambucus nigra, προαιρετικά ) Φλούδα πορτοκαλιού(μη κερωμένου, βιολογικού)

Μια κουταλιά σούπας μέλι

1-2 κουταλιές σούπας αποξηραμένα άνθη ιβίσκου

Εκτέλεση:                        Σε ένα δοχείο με καπάκι που επιτρέπει την διαφυγή αερίων ζύμωσης(μπορεί να είναι ειδικό ή μη, ανάλογα με τον βαθμό εμπειρίας στην παρασκευή προϊόντων ζύμωσης) τοποθετούμε ένα ένα όλα τα υλικά και ανακατεύουμε με ξύλινο κουτάλι μερικά δευτερόλεπτα ώσπου να διαλυθεί το μέλι.

Βάζουμε το καπάκι και αφήνουμε το μίγμα να ζυμωθεί, ανάλογα με την εποχή του χρόνου και την θερμοκρασία που επικρατεί στον περιβάλλοντα χώρο, για 2-3 μέρες. Περιοδικά, ανακινούμε το δοχείο 1-2 φορές κατά τη διάρκεια της μέρας. Καταλαβαίνουμε ότι το δροσιστικό και χωνευτικό μας ποτό είναι έτοιμο όταν το ανακινούμε και βλέπουμε να σχηματίζονται αρκετές φυσαλίδες στην επιφάνεια ενώ η γεύση του έχει αρχίσει να γίνεται από γλυκιά κάπως όξινη. Σουρώνουμε το ποτό και το βάζουμε σε ένα καθαρό γυάλινο μπουκάλι πάντα με καπάκι ασφαλείας και στη συνέχεια στο ψυγείο αν πρόκειται να παραμείνει για κάποιες μέρες πριν καταναλωθεί. Στο ψυγείο, η ζύμωση συνεχίζεται έστω και με αργό ρυθμό και σε πολλές περιπτώσεις η γεύση αποκτά βάθος και νέα ενδιαφέροντα χαρακτηριστικά. Μπορεί να σερβιριστεί ως έχει συνοδευτικά με το γεύμα μας ή ως κοκτέιλ με πάγο,φύλλα δυόσμου και προσθήκη λίγης σόδας η λευκού οίνου.

Προσοχή!

Αν το ποτό αφαιθεί μεγάλο χρονικό διάστημα η ζύμωση θα οδηγήσει στις δημιουργία έντονου αφρού. Ο αφρός τύπου σαμπάνιας που παρατηρείται στο κεφίρ νερού είναι αποτέλεσμα της ζύμωσης από βακτήρια και ζυμπμύκητες. Οι μικροοργανισμοί αυτοί καταναλώνουν τη ζάχαρη(τη φρουκτόζη στο μέλι στην προκειμένη περίπτωση), παράγοντας διοξείδιο του άνθρακα (CO₂). Σε κλειστό μπουκάλι, το CO₂ παγιδεύεται, αυξάνοντας την πίεση και διαλύεται στο υγρό. Όταν όμως ανοίγουμε το μπουκάλι μετά από καιρό, το αέριο απελευθερώνεται απότομα, δημιουργώντας τις χαρακτηριστικές φυσαλίδες και τον αφρό, όπως συμβαίνει και στα ανθρακούχα ποτά.

Η αυξημένη εσωτερική πίεση μπορεί ακόμη και να το ραγίσει ή να το σπάσει. Προσοχή λοιπόν και χρήση μπουκαλιού με καπάκι ασφαλείας!





 
 

The contents of the Tibetan Wise Traditions Blog are for informational purposes only and not intended to be a substitute for professional medical advice, diagnosis or treatment. It is your responsibility to make good use of this information. Never disregard professional medical advice or delay in seeking it because of something you have read on the TWT site.

bottom of page